Het Tibetaanse levenswiel en hieruit leren:
van ontevredenheid naar tevredenheid en gelijkmoedigheid

Data:
vrijdag 29-10-2010, vr 19-11, vr 3-12, vr 14-1, vr 11-2, vr 4-4, vr 6-5
Tijd: 20.30 uur
Kosten: 139 euro
Aanmelden: yvonneverhaar@live.nl 

Wat is de betekenis van het Tibetaanse Levenswiel en wat kan ik ermee?
Het midden van het Wiel, de as of de naaf  
Het zwarte en het witte segment
De zes werelden of primaire bestaansvormen
De Godenwereld, wereld van de deva’s
De jaloerse Goden of asuras of Titanen
De mensenwereld
De wereld van de hellewezens of anti- goden
De wereld van de dieren
De wereld van de hongerige geesten of preta’s
De 12 schakels of segmenten, de velg van het wiel
Kosten
Aanmelden

Wat is de betekenis van het Tibetaanse Levenswiel en wat kan ik ermee?

In het Tibetaanse levenswiel staat de vragen centraal:

“Waarom ben ik zoals ik ben?”
“Waarom doe ik zoals ik doe?”

Onze geest bepaalt wie we nu zijn, wie we waren en wie we kunnen worden.

In het wiel is van alles te zien in de 4 concentrische cirkels: dieren (de dierenwereld en in het centrum een haan, een slang en een varken), goden, mensen, in de schakels bijvoorbeeld: een blinde man, een vrouw die een kind baart………………

In deze cursus gaan we het wiel bekijken en krijg je uitleg over wat deze symbolen (want dat zijn het) betekenen en ga je kijken wat je daar in je dagelijks leven mee kunt doen. Verder doen we aan meditatie.

De afbeelding van het wiel is geen Mandala. In een mandala zit de essentie in het midden.
(nb hier is echter geen eenduidige mening over als je verschillende geschriften naast elkaar legt).
In het Wiel zie je een spiegel van ons geconditioneerde bestaan. In het midden van het wiel zit de essentie van het Lijden (dukkha genoemd in het Boeddhisme).

We zitten allemaal in dit muizenrad. We zitten hier als het ware in gevangen. Het draait en draait maar door. Het is een oneindige cyclus, althans, zo lijkt het.

We wentelen rond in een toestand van ontevredenheid ( vaak gebruikt als populair en toegankelijker woord voor dukkha, lett. vertaald lijden).

ALLES IS CONTINU IN BEWEGING, IN VERANDERING.
(NB de snelheid van het rondwentelen is verschillend, soms zitten we een tijd in 1 stuk van het wiel, soms in een ander stuk, soms gaan we er in een uur doorheen, soms in een dag. Dat is helemaal afhankelijk van jouw reactie op gebeurtenissen in je leven.
Soms gaan we er in 1 leven doorheen (reïncarnatie is bij de Boeddhisten uiteraard een algemeen aanvaarde gedachte), en worden we daarna opnieuw in het rad geboren.
(HET RAD VAN SAMSARA=WEDERGEBOORTE).


Er is constant beweging, alleen: er is GEEN VOORUITGANG…………………
(misschien alleen meer van hetzelfde).
Er is geen begin en geen eind.
Dit rondwentelen gaat verder totdat we beginnen te begrijpen, ons spiritueel ontwikkelen, gaan ontwaken en ons lot in eigen hand gaan nemen. (BEWUSTWORDING).

De eerste voorstellingen van het wiel zijn ongeveer 50 jaar voor onze jaartelling in grotten in Zuid-India gevonden.
Van het wiel zijn allerlei varianten van tekeningen ontstaan.

Het midden van het Wiel, de as of de naaf

De as van het wiel is erg belangrijk: zonder as kan een wiel immers niet draaien.

In het midden zien we de slang die staat voor HAAT (of afkeer).

We zien de haan die staat voor HEBZUCHT (of begeerte).

We zien het varken dat staat voor ONWETENDHEID.

Deze drie noemen we DE DRIE VERGIFTEN.

DIT IS DE KERN VAN HET LIJDEN, hier begint “de ellende” als je het zo wilt zeggen, in de wereld. Zowel in het groot (in de buitenwereld) als in het klein (in je binnenwereld).
Boeddha zegt: dit zijn de primaire drijfveren, de meest basale vergiften.
DEZE MEEST BASALE VERGIFTEN ZORGEN ERVOOR DAT WE IN HET WIEL BLIJVEN ZITTEN.

Als we het goede doen kan hebzucht veranderen in vrijgevigheid, haat in mededogen en onwetendheid veranderen in wijsheid.
Deze gevoelens kunnen we cultiveren/vermeerderen door erbij stil te staan, ons geweten te onderzoeken en ons bewuster te worden van onze spraak, onze gedachten  en onze daden.
Er is altijd inspanning van jouw kant voor nodig.

Het gaat er nooit om anderen te overtuigen van je gelijk..........

Het gaat er nooit om anderen te overtuigen van je gelijk..........

Het zwarte en het witte segment

In het witte segment stijgen wezens op naar de hemelse werelden als gevolg van goede daden, in het zwarte segment vallen ze naar beneden als gevolg van slechte of niet-vaardige daden.
Onvaardige daden leiden tot lijden.

Hier komt opnieuw het begrip KARMA om de hoek kijken:
*Vaardige Daden die voorkomen uit vrijgevigheid, vriendelijkheid en helderheid leiden tot aangename vruchten
*Onvaardige Daden die geworteld zijn in begeerte, afkeer en onwetendheid (haat, hebzucht en onwetendheid) leiden tot onaangename vruchten.
(NB in het boeddhisme wordt er niet gesproken over belonen of straffen. Er is ook geen Goddelijk heerser in het boeddhisme, geen kosmische rechter, er is dus ook geen ruimte voor schuldgevoel en geen idee van Goddelijke redding).

“Wezens zijn eigenaar van hun karma,erfgenamen van hun karma, karma is de baarmoeder van waaruit ze geboren zijn. Hun karma is hun vriend en hun toevlucht. Wat voor karma ze ook maken, goed of slecht, zij zullen daar de erfgenamen van zijn.”

Majjhma_nikaya 135

In het boeddhisme wordt niet gesproken over goed of slecht maar over vaardig en niet-vaardig. (Nb In bovenstaand citaat ben ik het wel tegengekomen, maar dit is vrij vertaald).

KARMA betekent letterlijk : gewilde actie, of het nu met lichaam, spraak of geest is.
Hierbij gaat het om de INTENTIE.


Maar als je positieve intenties ontwikkelt ga je steeds meer vaardige daden ontwikkelen. Het resultaat is dat je gelukkiger wordt en dichter bij Verlichting komt.

We zijn mensen die in wezen goed noch slecht zijn. Maar we hebben keuzevrijheid. Op ieder moment kunnen we kiezen of we vaardig of niet-vaardig handelen, tenminste als we bewust leren leven.  

De 4 juiste inspanningen:
1.*Onheilzame gedachten die nog niet opgekomen zijn vermijden
2.*Het overwinnen van onheilzame gedachten die al opgekomen zijn
3.*Het opwekken en ontwikkelen van heilzame gedachten die nog niet zijn opgekomen
4*Het tot bloei brengen van heilzame gedachten die reeds opgekomen zijn

De 4 verbindende (harmoniserende) acties:
1.*Vrijgevigheid
2.*Vriendelijke communicatie
3.*Liefdadigheid
4.*Een voorbeeld zijn voor anderen

De zes werelden of primaire bestaansvormen

De volgende cirkel bestaat uit de 6 werelden (of bestaansvormen) waarbinnen het bewustzijn zich beweegt.

Ze zijn verdeeld in de 3 bovenwerelden:

*de wereld van de Goden (in het middenboven), met basisemotie: trots
*de wereld van de Titanen of halfgoden of Jaloerse Goden of asuras (rechtsmidden), met basisemotie: jaloezie
*de wereld van de mensen (linksboven), met basisemotie: passie en verlangen
En de 3 onderwerelden:

*de wereld van de hellewezens of anti- goden (middenonder), basisemotie:agressie
*de wereld van de dieren (rechtsonder), basisemotie: domheid
*de wereld van de hongerige geesten of preta’s (linksonder): onstilbare mentale honger

De Godenwereld, wereld van de deva’s
(middenboven)

Dit is een wereld van schoonheid, licht en kleuren. De bewoners zijn mooi en gezegend.
Al hun wensen en behoeften worden vervuld, ze hoeven niet te werken.

Het is een esthetisch prachtige wereld, er wordt gedanst en er is prachtige muziek.
Alles is helder en iedereen is gelukkig.
Het woord deva, dat normaal vertaald wordt als God is afgeleid van het woord dat oorspronkelijk “schitteren” betekent.

En misschien een verrassing: maar de Godenwereld in het Tibetaanse levenswiel is niet de godenwereld die wij er vaak bij denken: je bent daar nl. ook niet “klaar” met alles: de Goden zijn bedwelmd door geluk en plezier dat ze volledig stil vallen niets meer willen. Vergelijk het met een roes: euforie. MAAR OOK DIT IS ILLUSIE.Bovendien hebben ze geen oog voor het lijden van de ander.

De jaloerse Goden of asuras of Titanen (rechtsboven)

Volgens een Indiase legende zijn het Goden die door hun koning Shakra verbannen zijn uit de “Hemel van de 33 Goden” na een zwaar gevecht om de bovenaardse overheersing.

Het zijn krachtige en enorm oorlogszuchtige wezens, die altijd bewapend zijn en altijd klaar staan om te strijden.

De wereld waarin zij wonen is een wereld vol competitie, de jaloerse Goden voeren niet alleen oorlog met de Goden, maar ook met elkaar.
Hier is geen liefde, geen zachtheid en geen vertrouwen.
Er worden alleen strategische en tijdelijke verbintenissen gesloten.
Het is een HARDE WERELD.

De asuras worden vaak de jaloerse Goden genoemd omdat hun verlangen naar genot niet zozeer komt vanwege het genot zelf maar meer omdat ze jaloers zijn op de Goden.
Door het succes van de Goden voelen zij zich ook minderwaardig. Ze willen genot en geluk en ze willen het NU! (hebzucht!!).

Psychologisch is dit dus het sterk concurrerend type. Ze willen altijd de sterkste, de slimst, de beste en de rijkste zijn.
Deze mensen vind je in overvloed in de zakenwereld, de politiek, het leger, de glamourwereld en in de criminele wereld. (en de kerkelijke wereld???) Maar vlak de grijze massa niet uit. Hoe is jouw houding?



“Hoewel men in staat kan zijn om een strijd te winnen tegenover een leger van vele duizenden, hij die zichzelf kan overwinnen is werkelijk de grootste in de strijd”.


De mensenwereld

Dit is de mensenwereld die wij kennen: mensen zijn bezig met menselijke zaken: kopen, verkopen, ontmoeten, lief hebben, werken, naar school gaan.

Ze worden geboren en ze sterven weer.
DE MENSENWERELD HEEFT EEN CENTRALE POSITIE. NIET LETTERLIJK MAAR FIGUURLIJK:
Ze ervaren de jaloersheid van de Titanen en zijn nooit tevreden en willen altijd meer (hongerige geesten). Bovendien hebben ze ook te maken met de instincten van de dierenwereld.
Maar de meeste mensen ervaren plezier en pijn ongeveer in gelijke mate: het wisselt elkaar steeds af.

DE MENS KAN WEL KIEZEN VOOR HET GOEDE, wat hem goed karma oplevert en oud karna laat aflossen.
DE MENS KAN ZICH BEWUST WORDEN DAT HET NAJAGEN VAN INSTANT-BEVREDIGING HEM NIET VERDER BRENGT.
We kunnen in deze wereld dan ook wel degelijk goed werken aan bewustwording en spirituele vooruitgang.

De wereld van de hellewezens of anti- goden (middenonder)

DE BOEDDHISTISCHE HELLEN ZIJN NIET EEUWIG itt tot het Christendom.

De Boeddhistische hel is opgedeeld in verschillende hellen/tussenniveaus, afhankelijk van de slechte daden die verricht zijn en het karma dat daaruit is voortgekomen.
ER IS ENE KOUDE HEL EN EEN HETE HEL.

In elk deel woont een demon die een marteling oplegt aan zijn slachtoffers.
Moordenaars en folteraars zijn gespietst op scherpe pennen en vogels met stalen snavels pikken naar hun ingewanden (hier niet te zien, wel op de zwart-wit versie en de “gele” versie.
De verderfelijke vernietigers van onschuldigen worden besmeurd met slijm en langzaam verslonden door enorme maden.

IETS ANDER IS dat vele mensen te maken krijgen met “helse toestanden”. Er is veel leed in de wereld, veel pijn (fysiek en/of geestelijk), armoede. In principe zegt het boeddhisme dat dat komt door je karma.

WE KUNNEN VAN TWEE DINGEN ZEKER ZIJN:
1.Hoe pijnlijk onze(geestes) toestand ook is, het zal uiteindelijk voorbij gaan.
2.We kunnen zeker zijn van de wet van karma: geen enkele goede, vaardige inspanning is ooit verspild. Elke goede daad van jou met de juiste intentie zal ook jou ten goede komen.

Het is deze wet van karma die ons verzekert dat al onze inspanningen om te veranderen, om van geestestoestand te veranderen, vrucht zal dragen en dat we vroeg of laat uit het wiel kunnen komen (ontsnappen is hier een verkeerd woord, dat zou kunnen lijken op het feit dat we kunnen ontsnappen aan ons karma).

Dit betekent dat als we diep in de ellende zitten we waarschijnlijk zeer teleurgesteld zijn in samsara. (in de wereld waarin we leven). Deze “ontgoocheling”maakt een einde aan onze illusies. Dit is niet hetzelfde als ontevredenheid. Het laatste is zelfgericht en kleinzielig, het eerste veronderstelt een bepaalde mate van inzicht in de ware aard van de dingen.(Als je Verlicht bent zie je de dingen zoals ze WERKELIJK zijn. Ze zijn wat ze zijn. Het gebeurt).

Na het knappen van de zeepbel (uiteenspatten van de illusie), kunnen we onszelf inspannen om ten goede te gaan veranderen.

De wereld van de dieren (rechtsonder)

De dierenwereld omvat alle dieren die we kennen: op dit plaatje zien we vissen, vogels, paarden, herten, lammeren en een leeuw. (op het zwart-wit plaatje is dit iets beperkter weergegeven).

De voornaamste eigenschap van de dierenwereld is het gebrek aan een kwalitatief hoog ontwikkeld zelfgewaarzijn: Dit is wat de mens onderscheidt van het dier.

De dierenwereld wordt gedomineerd door eten, seks en slaap.
Wanneer deze verlangens bevredigd worden zijn de dieren tam en rustig. Maar als één van de 3 ontbreekt, dan kunnen ze wild en woest worden.

Mensen die in de dierenwereld zitten hebben een allesoverheersende bezorgdheid voor hun lichaam en lichamelijk welzijn. Aangezien dit hun enige doel is gaat dit ten koste van hun hogere ontwikkeling.

Er is niets mis met goed zorgen voor je lichaam en ook niet met de behoeften van het lichaam te vervullen. Maar je zou je kunnen bedenken of realiseren dat er meer in het leven is.

De wereld van de hongerige geesten of preta’s (linksonder)

In deze wereld wonen wanhopige wezens. Ze wonen in een troosteloze woestijn van rotsen en zand waar in sommige voorstellingen een brak stroompje water doorheen stroomt.

Meestal staan er alleen kale bomen, er is geen schuilplaats voor de kille wind en de kou.

De bewoners zijn beklagenswaardig en lomp. Ze hebben de kleur van rook. Hun opgezwollen lichamen (vooral de buiken) zijn broos en doorschijnend.

Ze hebben spichtige armen en benen en hele lange nekken en een klein mondje. Ze zijn vol van pijn en verlangen, maar met hun kleine mondje kunnen ze nooit voldoende eten om verzadigd te raken.

CENTRAAL STAAT HIER HET ONBEVREDIGD NEUROTISCH VERLANGEN.

Als ze willen drinken, stroomt het water terug. Alles wat ze eten verandert in vuile drek, as of vlammen.

Vergelijk het met onze consumptiemaatschappij: we willen chocola om onszelf te troosten, maar het verdriet wordt niet weggenomen. We willen dure sportschoenen van een bepaald merk en een bijbehorende auto (of andersom) die ons status verschaft daarmee zogenaamde veiligheid: we willen “erbij horen”.



In onze jeugd worden we al getroost met snoep, of geld soms zelfs i.p.v liefde.
Ook gaan mensen alcohol of drugs gebruiken om niet te kijken naar wat er echt geheeld moet worden.

WE ZOEKEN HET DUS CONTINUE OP DE VERKEERDE PLEK, WAARDOOR ONZE WENSEN NOOIT VERVULD ZULLEN WORDEN.
HIERUIT VOLGT HET GEVOEL DAT WE NOOIT COMPLEET ZIJN.

De 12 schakels of segmenten, de velg van het wiel

De laatste cirkel van het wiel is de velg. Deze is opgedeeld in 12 segmenten of 12 schakels. Deze beelden de verschillende stadia af in het proces van voorwaardelijk ontstaan (of wet van het afhankelijk ontstaan: als dit, dan dat).
Dit beschrijft het proces waardoor wij en de werelden die we bewonen opkomen en verdwijnen afhankelijk van de steeds veranderende condities. (Nb. Als je in 1 stuk zit bv een wereld, zie je de andere werelden niet).

Er is echter geen begin en geen eind. Het is niet zo dat je altijd bij 1 begint en dan stap voor stap verder gaat. Soms zit je ineens in een bepaalde schakel (ben je in een bepaalde toestand).
In elke schakel kun je dus als het ware instappen. Het kan wel een vrucht van je daden zijn.
De situatie kan soms zelfs tegen de klok in lopen.

De oplossing van deze puzzel zou je als volgt kunnen omschrijven: als de steen van onwetendheid omvalt (= de kern van het probleem, het lijden wordt opgelost), vallen andere stenen ook om (wordt alles opgelost en ben je Verlicht). Maar de ervaring blijft, ook als je verlicht bent.

Voorbeeld: als je niet verlicht bent en je zit lekker te eten zou je het jammer kunnen vinden als het eten op is, of denken: gister was het lekkerder.
Als je verlicht bent eet je en geniet je van dat wat er IS, JE LEEFT IN HET HIER EN NU en ZIET DE DINGEN ZOALS ZE WERKELIJK ZIJN. 

JE ERVAART DAT WAT IS, zonder oordeel, zonder eraan te lijden (het anders te willen). JE HEBT GEEN VOORKEUREN EN AFKEREN MEER. (Dat wil niet zeggen dat je alles “goedkeurt”: ook Boeddha heeft nog 45 jaar onderricht gegeven (aan iedereen, niet alleen aan monniken) om te vertellen hoe je moet leven en wat je moet doen om van het lijden los te komen. Daar hoort sowieso bijvoorbeeld bij dat je goed moet zijn naar je medemens toe).

Deze schakels zijn oorzakelijk verbonden en binden ons aan het leven en brengen ons zo de relatieve wereld van samsara (rad van wedergeboorte, reïncarnatie).
Gebondenheid is vast zitten aan een bepaalde schakel.
Bevrijding is het je ontdoen van de keten en daarmee ontdoen van de hele keten.

Bevrijding komt tot stand door ZIEN.
Alle dingen ontstaan tegelijkertijd of afhankelijk van elkaar. Niets ontstaat uit zichzelf. Alles wat we ervaren verschijnt binnen een context en tegen een achtergrond van dingen die van elkaar afhankelijk zijn en door elkaar worden bepaald.
Boeddha zei : "Als dit ontstaat verandert dat ". Boeddha sprak nooit over de dingen op zich want dit is juist onze grootste begoocheling. Hij sprak over dingen zoals ze zich ,afhankelijk van andere dingen, op dit moment voordoen. Als de zon opkomt wordt het licht. In het alledaagse leven is de onderlinge verbondenheid van alle dingen niet iets vanzelfsprekends.
Onwetendheid is de basis van onze gebondenheid.
De twaalfschakelige keten is niet een stap voor stap, in tijd en ruimte zich voltrekkend
proces. Het gaat niet van schakel 1 naar schakel 2.  Bij iedere willekeurige schakel heb je gelijk de hele keten te pakken.

Onwetendheid is het "zwarte gat" dat alles opzuigt inclusief de verlichting. Je bent onwetend over je onwetendheid !
Zie, dat dit moment volkomen volmaakt is. Zie, dat er niets aan ontbreekt. Zie, dat tijd en ruimte niets anders zijn dan hier en nu.

Dit proces verloopt globaal als volgt:

1e schakel:
DE BLINDE MAN MET EEN STOK DIE TASTEND ZIJN WEG ZOEKT:
ONWETENDHEID

Wanneer iets in onze geest opkomt, herkennen wij daar niet de echte / ware aard van. Dit heet in het boeddhisme  (spirituele) onwetendheid waarin alle onverlichte wezens zich bevinden.

We tasten in het duister. We denken dat we dingen snappen, maar zijn ons meestal niet bewust van het feit dat onze interpretatie van de werkelijkheid voortkomt uit conditionering. De echte, neutrale waarneming is ons daarom vreemd. Pas als we verlicht zijn ZIEN WE DE DINGEN ZOALS ZE WERKELIJK ZIJN.

2e schakel:
DE POTTENBAKKER DIE POTTEN MAAKT OP EEN WIEL
KARMAVORMING

Het gaat over de gewoontes die ten grondslag liggen aan ons handelen (conditionering) waardoor we er iets van maken (hier een pot) dat volgens ons “waar” is.
Als gevolg van onze onwetendheid, nemen wij dat wat in de geest opkomt voor werkelijk en wij geven toe aan een neiging er ons mee te vereenzelvigen / er naar te grijpen en er een oordeel aan te verbinden. Dit heet in het boeddhisme formatie.
Deze schakel wordt ook wel in verband gebracht met de blauwdruk (is dan de pot) uit ons vorige bestaan, die ervoor zorgen dat we reageren en doen zoals we doen.

In je onwetendheid verwerp je wat je werkelijk ervaart en geloof je alleen wat je denkt.
Je veronderstelt de aanwezigheid van een zelf en ziet duurzaamheid waar die niet is.
Richt daarom je aandacht uitsluitend op dit moment.
Als je hieraan , de actuele ervaring , voorbij gaat , rust je geest niet langer in het geheel en ontstaan er neigingen . De boeddha noemde dit "disposities van de geest"of “ intenties” en deze vormen de tweede schakel in de keten. Alle handelingen die uit zo'n geestesgesteldheid voorkomen zijn gewild (de WIL is erbij betrokken).
Doorgaans handel je op basis van intenties.
Je ziet de dingen meestal buiten jezelf en jaagt ze na .Je geest wordt zo steeds meer verdeeld en afgescheiden.

Als je handelt vanuit het Geheel doe je dit niet. Voor de geest is er echter niets "buiten zichzelf "dat aantrekt of afstoot.
Handelingen voortvloeiend uit de geest – vanuit het geheel of vanuit de natuur - zijn in essentie totaal verschillend van handelingen die het product zijn van de menselijke wil.

De natuur handelt vanuit het Geheel , zonder inspanning of intentie. Door ontelbare transformaties blijft het Geheel zonder begin of einde als actie en reactie voortbestaan.

Intenties dringen deze natuurlijke stroom van activiteit binnen en proberen hem te controleren. Dit is de bron van dukkha !(= lijden en onvoldaanheid )
In onwetendheid , dat eerste schakel is , denk je dat er iets buiten jezelf is en zo begin je het proces van aantrekking en afstoting, de tweede schakel.

3e schakel:
DE AAP DIE KLIMT IN EEN BLOEIENDE BOOM/DE AAP DIE VAN BOOM NAAR BOOM SLINGERT: BEWUSTZIJN

Als gevolg van het grijpen en oordelen worden wij ons bewust van hetgeen in onze geest opkomt. Dit heet bewustzijn.
MAAR: Bewustzijn verdeelt de Realiteit . Het conceptualiseert, ordent en probeert duidelijkheid te scheppen. Je denkt in onwetendheid dat je de dingen " buiten jezelf “ bestudeert . Je bewustzijn is een aap die van boom naar boom slingert.
Je splitst de wereld steeds weer op verschillende manieren op.

Je denkt dat de wereld buiten jou een duurzaam karakter heeft .

En je denkt dat je bewustzijn een eenheid scheppende factor is. De deeltjes worden een geheel. Het omgekeerde is echter waar .
Wat je werkelijk ervaart, als ontwaakte mens , is altijd een naadloos geheel(=eenheid).

4e schakel:
MANNEN IN EEN BOOTJE/ EEN BOOT MET 4 PASSAGIERS WAARVAN ER 1 DE STUURMAN IS: NAAM EN VORM en FYSIEK EN PSYCHISCH ORGANISME

Om met hetgeen waarvan wij ons bewust zijn geworden om te kunnen gaan, maken wij er een concept van. Een concept bestaat uit een naam en een vorm. Daarom heeft deze schakel in het proces naam en vorm.
De twee kleine personen in de boot staan symbool voor het bewustzijn (Vinnana) en het lichaam. De 'mind' (geest) heeft een vervoermiddel (de boot, het lichaam) gevonden.

5e schakel:
EEN HUIS MET VIJF RAMEN EN EEN DEUR: DE ZES ZINTUIGEN (incl de geest= het zesde zintuig)

Om te kunnen communiceren met hetgeen in onze geest is opgekomen, hebben wij onze zinnen en zintuigen nodig. In het boeddhisme worden daar zes van onderscheiden: zien, horen, ruiken, proeven, tasten en denken. Daarom heet deze schakel de zes zinnen of de zes zintuigen.

Een (niet zichtbare) persoon zit in een huis dat 5 verdiepingen heeft waarin ramen aangebracht zijn en een deur. Deze symboliseren de 6 zintuigen (ogen, neus, oren, tong, lichaam en geest). Hierdoor nemen we de wereld waar.
Echter de waarneming via de zintuigen is onbetrouwbaar. Die waarneming wordt immers in sterke mate bepaald door de beperkingen van de zintuigen en de hersenen welke die waarneming verwerken.

Oplossing: Doorvoelen dat de zintuiglijke impulsen niet de echte werkelijkheid laten zien, maar slechts een werkelijkheid zoals die wordt waargenomen.

6e schakel: MAN EN VROUW DIE ELKAAR OMARMEN: CONTACT

Het gevolg van communicatie is contact. Daarom heet deze schakel contact.
Vanuit je begoocheling denk je dat je verbonden bent met een wereld buiten jezelf.
Als je je realiseert dat er geen verband bestaat tussen je zintuigen en de buitenwereld word je ter plekke verlicht!
Er kan nooit een verband zijn omdat er geen afzonderlijke delen zijn die verbonden kunnen worden, want ALLES IS AL VERBONDEN.
Je kunt dit rechtstreeks ervaren . Dit ZIEN is de opperste bevrijding.
In je begoocheling , het idee dat je met de dingen buiten jezelf verbonden bent , reageer je emotioneel.
Dan kom je bij de zevende schakel.

7e schakel: EEN MAN MET EEN PIJL IN ZIJN OOG: GEVOEL

Uit contact komt een bepaald gevoel voort: prettig of onprettig.

In je begoocheling , het idee dat je met de dingen buiten jezelf verbonden bent , reageer je emotioneel.
Dit is de zevende schakel . Het gevoel. Door dit gevoel activeer je de achtste- en negende schakel : begeerte en hebzucht.

Oplossing: naar binnen gaan en inzien dat de wereld van de zintuigen slechts een illusie is.   

8e schakel: EEN VROUW GEEFT DRANK AAN EEN MAN: VERLANGEN (trishna is lett dorst. Begeerte)

Door dit gevoel activeer je de achtste- en negende schakel , begeerte en hebzucht.

Als gevolg van gevoel ontstaat een verlangen, om er van af te zijn, of het aan te halen of het te negeren. Daarom heet deze schakel verlangen.

Het geven van drank aan de man symboliseert het geven van plezier. Dat het gaat om drank benadrukt de verslavende werking van plezier. Er ontstaan verlangens als gevolg van de gevoelens (Vedana) die het contact (Phassa) losmaakt. De centrale staat is verslaving aan plezier. De sterke verlangens scheppen ontevredenheid en frustratie. Oplossing: Geluk kan alleen ontstaan door contact met het Ware Zelf en desidentificatie van ego verlangens. 

Door dit gevoel activeer je de achtste- en negende schakel , begeerte en hebzucht.
Het betekent het verlangen bepaalde objecten buiten jezelf naar je toe te halen en andere op een afstand te houden of zelfs uit je leven te bannen.

9e schakel:
EEN MAN VERZAMELT VRUCHTEN IN  EEN MAND: GRIJPEN EN HECHTEN

Aanhalen, afstoten of negeren zijn de drie basismanieren waarmee wij omgaan met / grijpen naar het andere. Daarom heet deze schakel grijpen.

Met dit verlangen ontstaat hebzucht , dat de negende schakel vertegenwoordigt.
Dat waarvan je houdt wil je vasthouden en dat waaraan je een hekel hebt afstoten .

Deze schakel heet ook wel "het toenemen van begeerte " of "gehechtheid ".

Het fruit staat symbool voor aardse objecten waaraan we gehecht raken. We kunnen ook gehecht raken aan opvattingen, gedachten, ideologieën met als gevolg conflicten. Met name het teken Boogschutter kan soms erg gehecht raken aan mentale standpunten.
Oplossing: Onthechting van gedachtenspinsels.    


10e schakel: (tekening afhankelijk van de tekening/afbeelding)
EEN ZWANGERE VROUW
of:TWEE MENSEN DIE DE LIEFDE BEDRIJVEN IN EEN HUT: WORDING

Als gevolg van dit grijpen begint in onze geest de ervaring te ontstaan van een fenomenale wereld. Daarom heet deze schakel wording.

De tiende schakel, leven ,bestaan of voortbestaan , vormt de voedingsbodem voor onwetendheid. (sk. avidhya ) want in de Realiteit bestaat er niets duurzaams.
Leven is onverbrekelijk verbonden met geboren worden , de elfde schakel en deze leidt weer tot de dood , de twaalfde schakel .


11e schakel : EEN VROUW BAART EEN KIND: GEBOORTE

Door wording wordt deze ervaring als het ware een buiten ons bestaande werkelijkheid. Daarom heet deze schakel geboorte.

Waterman: symbool: een geboorte. Jati, geboorte. Nadat de zwangerschap (Bhava) ontstaan is vindt de geboorte plaats

12e schakel: EEN MAN BRENGT EEN LIJK NAAR EEN GRAF:
OUDERDOM EN DOOD

Alles wat geboren wordt, zal eens zwakker worden, verouderen en uiteindelijk sterven, wanneer de condities voor het geborene veranderen en ophouden. Daarom heet deze laatste schakel in de keten ouderdom en dood.

Wanneer een ervaring heeft opgehouden te bestaan / gestorven is, is er de ruimte waarin dit proces zich met andere inhouden maar verlopend volgens dezelfde twaalf schakels kan herhalen. Meestel is er sprake van meerdere van deze processen die tegelijkertijd plaatsvinden.

**
Zodoende houden geboorte en dood , de grote problemen waarmee we allemaal geconfronteerd worden , verband met het vastklampen aan het idee van een zelf. Dit is dukkha in zijn meest hardnekkige en onuitroeibare vorm.
Dukkha hoeft je echter niet in zijn greep te houden. Als je het moment zoals het zich voordoet ZIET - zien dat alles stroomt , dat er niets geboren wordt dat afgescheiden is en dat niets sterft - verbreek je de keten van gebondenheid.
Je bent dan bevrijd.
Je bent een Verlichte

Kosten
Data: vrijdag 29-10-2010, vr 19-11, vr 3-12, vr 14-1, vr 11-2, vr 4-4, vr 6-5
Kosten: 139 euro

Aanmelden
Je kunt je aanmelden via yvonneverhaar@live.nl dan krijg je alle formulieren per mail toegestuurd.