Vitamine D meer dan een vitamine voor de botten!
met dank aan vitamine informatie bureau www.vitamine-info.nl
Vitamine D is een populaire vitamine aan het worden. Op Twitter
verschijnen regelmatig tweets over het aanmaken van vitamine D op een terrasje
in de zon. Dat vitamine D goed voor je is staat voor veel Nederlanders buiten
kijf. Maar wat de vitamine precies doet in het lichaam is voor velen een
raadsel. De rol die vitamine D speelt in de botstofwisseling wordt steeds
duidelijker, maar vitamine D doet meer. We bespreken de belangrijkste processen
in het lichaam waarin vitamine D ook een essentiële rol lijkt te spelen.
Zonnevitamine
Vitamine D wordt voornamelijk onder invloed van zonlicht in de huid
aangemaakt. Daarnaast komt deze vitamine uitsluitend voor in voedingsmiddelen
van dierlijke herkomst, al gaat het meestal om zeer kleine hoeveelheden. Een
uitzondering hierop is vette vis (bijvoorbeeld paling, zalm en makreel). daarin
zit iets meer vitamine D. In Nederland wordt vitamine D aan margarine, halvarine
en bak- en braadproducten toegevoegd.
Botstofwisseling
Vitamine D zorgt samen met calcium voor sterke botten. De vitamine D die we
binnenkrijgen via de voeding, of aanmaken in de zon moet eerst worden omgezet in
een actieve vorm. Deze actieve vorm van vitamine D in het lichaam, calcitriol,
is officieel eigenlijk geen vitamine, maar een hormoon. De vorming van de
actieve vorm wordt gestimuleerd door een ander hormoon, namelijk het parathyroïdhormoon
(PTH) en geremd door een stijgende calcium- en fosfaatspiegel. Calcitriol
stimuleert de absorptie van calcium uit de darm en zorgt ervoor dat er voldoende
calcium aanwezig is voor de mineralisatie van bot. Uit onderzoek blijkt dat
vitamine D in combinatie met calcium botverlies kan beperken en een
positieve invloed heeft op de botdichtheid. Daarnaast kan vitamine D in
combinatie met calcium het risico op botbreuken verkleinen.
Spierfunctie
De actieve vorm van vitamine D beïnvloedt de spierfunctie. Een tekort kan
gepaard gaan gepaard met spierzwakte en spierkrampen. Voldoende vitamine D in
het lichaam zorgt voor een beter evenwichtsgevoel, waardoor het risico op vallen
kleiner is. Vitamine D zorgt dus niet alleen voor minder botbreuken, maar ook voor
minder valpartijen.
Immuunsysteem
Er is sterk bewijs dat vitamine D een rol speelt in het immuunsysteem,
oftewel de weerstand. De omzetting naar de actieve vorm van vitamine D in de
witte bloedcellen zorgt voor zogenaamde ‘cellulaire immuniteit’. Dit proces
wordt in werking gezet door het stimuleren van de productie van een
antimicrobieel eiwit, dat bacteriën onschadelijk maakt. Hierdoor kan voorkomen
worden dat men ziek wordt. Meer onderzoek is nodig om de precieze rol van
vitamine D in het immuunsysteem te achterhalen.
Werking van de Alvleesklier: Insulineresistentie
Opmerkelijk is dat diabetes type 1 het meest voorkomt in Scandinavische
landen en het minst in de zuidelijke landen. Het lijkt er op dat hoe minder
zonlicht en dus hoe minder vitamine D-aanmaak, hoe groter dan kans op het
ontwikkelen van diabetes type 1. Diabetes type 1 ontstaat door een fout in het
eigen afweersysteem, een auto-immuunreactie. Hierdoor worden bepaalde cellen
vernietigd en wordt er geen insuline meer aangemaakt. Vitamine D speelt mogelijk
een rol in het tegengaan van deze reactie. Verschillende onderzoeken laten
daarnaast verbanden zien tussen een lagere vitamine D-status en een verhoogde
kans op het ontstaan van diabetes type 2. Dit onder andere door een verhoogd
glucosegehalte van het bloed bij een lagere vitamine D-status.
Hersenfunctie
Meerdere studies laten verbanden zien tussen een lagere vitamine D-status en
cognitieve achteruitgang. Een onderzoek liet zien dat een vitamine D-tekort het
serotoninegehalte kan verlagen. Een serotoninetekort wordt in verband gebracht
met het ontstaan van verschillende vormen van depressie. Mensen met voldoende
vitamine D in het bloed hebben minder vaak depressieve gevoelens, laten meerdere
observationele studies zien. Hoe vitamine D invloed kan uitoefenen op de
hersenen is nog vrij onbekend.
Celdifferentiatie
Door de regulering van de celdifferentiatie en celproliferatie heeft vitamine
D een preventief effect op kanker. Verschillende soorten kanker beginnen met een
ontsteking en vitamine D speelt een rol bij het remmen van ontstekingen. Het KWF
heeft groot onderzoek gedaan naar vitamine D. Een van de belangrijkste
conclusies is dat vitamine D colonkanker mogelijk kan voorkomen. Meerdere
onderzoeken tonen verbanden aan tussen vitamine D en het ontstaan op o.a.
prostaat-, borst- en colonkanker.
Krijg jij voldoende vitamine D binnen? Doe de vitamine
D test.
Bronnen:
IOM (Institute Of Medicine). Dietary Reference Intakes for Calcium and
Vitamin D: Washington, DC, 2011
KWF Kanker Bestrijding. De relatie tussen kanker, zonnestraling en vitamine D.
Augustus 2010
www.diabetesfederatie.nl
Manon Verheul. E-book vitamine D. Website: www.voedingonline.nl
| 